POEZJA & WIERSZE

"Guzik w pidzamie" Krzysztofa Olszaka nie jest zbiorem wierszy - jest ksiazka: spójna, logiczna caloscia, w której Krzysztof prowadzi czytelnika przez swiat bardzo glebokiego doswiadczenia otaczajacej nas rzeczywistosci.

Wiersze i proza 1954-2004 Tomasa Tranströmera (ur. 1931) zawieraja wszystkie wiersze, które laureat Nagrody Nobla opublikowal w tomach poetyckich, od 17 wierszy z 1954 roku do wydanego w 2004 roku tomu Wielka zagadka. Zawieraja tez proze wspomnieniowa, Wspomnienia mnie widza z 1993 roku oraz cykl 9 wierszy haiku, Wiezienie, które poeta napisal w 1959 roku, a opublikowal w roku 2001.

Po raz pierwszy Czytelnik bedzie mógl sie zapoznac z twórczoscia Tranströmera w calej jej dynamice, z precyzyjnym, przejrzystym obrazowaniem, powtarzajacymi sie w róznych wariantach motywami, czesto zwiazanymi z przekraczaniem granic nie tylko panstw, ale tez granic metafizycznych, oraz z róznorodna tonacja tych wierszy: od metafizycznego leku, po swoisty Tranströmerowski humor.

Motywacja Akademii Szwedzkiej, która przyznala mu w 2011 roku Nagrode Nobla brzmi: ?za to ze w zwiezlych i przejrzystych obrazach daje nam ozywcze spojrzenie na rzeczywistosc?. Warto jednak dodac, ze wystepujace tam ?my? (?daje nam ozywcze spojrzenie?) dawno przekroczylo granice jezyka szwedzkiego, Tranströmera przelozono na co najmniej 60 jezyków. Stal sie poeta wielu pokolen czytelników.

Tranströmerowskie ?my? przekroczylo granice jego jezyka ojczystego i mód poetyckich, stalo sie wielkim ?my?.

Leonard Neuger

Te krótkie mysli podobne sa do soczewek, które skupiaja promienie rozumu i wiedzy rozsiane w dzielach pisarzy; sila i zywotnoscia ogniskuja sie one w swiadomosci czytelników. J. Swift

Zbiór aforyzmów Leszka Szarugi obejmuje sentencje odwolujace sie zarówno do literatury pieknej, do Biblii, jak i do przyslów oraz porzekadel. Wiekszosc z nich to gry jezykowe wykorzystujace wieloznacznosc uzywanych pojec i pozwalajace na skompromitowanie naduzywania wielu z tych pojec, idei, okreslen i zwrotów. Autor zmierza jednak nie tylko do uzyskania efektów komicznych. Przede wszystkim wpisuje sie w dyskusje dotyczace spraw publicznych. Jego aforyzmy dotycza zycia obyczajowego, politycznego i emocjonalnego. Ten typ aforystyki ma zarówno w Polsce, jak za granica dosc bogata tradycje. Tu najwyrazniejsza jest linia wywodzaca sie z literatury niemieckojezycznej: od Christophera Lichtenberga, poprzez Karla Krausa do Gabriela Lauba. W tej linii sytuuja sie takze niezwykle popularne i tlumaczone na wiele jezyków aforyzmy polskiego poety Stanislawa Jerzego Leca, do którego twórczosci Leszek Szaruga nawiazuje ze szczególnym zamilowaniem.

"(...) w Pani talencie uderza to, ze ujawnil sie on z tak wspaniala prostota, ze nigdy slowo nie narzuca sie jako takie, zawsze mysl, uczucie góruja w nurcie slów, nie zatrzymujac sie jednak nad rezultatem, nigdy sie nim nie upajajac. Stad prawdopodobnie ta prostota, ta lekkosc, czystosc i elastycznosc rytmu przenikajacego z serca do duszy i do ducha uderzeniami tak pewnymi, regularnymi... Pierre Reverdy do Raissy Maritain 11 stycznia 1955"

"W swej twórczosci Irlandki balansuja miedzy sfera prywatna a publiczna. Kontekstem dla ich poezji jest cialo, pozadanie, macierzynstwo, dom, jednak to, co ich obrazy wyrazaja, jest niejednokrotnie polityczne.

Leontia Flynn
Medbh McGuckian
Paula Meehan
Sinead Morrissey
Eilean Ni Chuilleanain
Nuala Ni Dhomhnaill"

"Bedac kiedys przy trupie
Topiac sie w zyciu,
Jak w gestej zupie,
Mozna zapomniec o obyciu,
Stanac choc na chwile.

Myle sie? MYLE?!
Mozna wykopac grób,
Mozna sie zastanowic,
Czemu ten zimny trup,
Jest cieplejszy niz ta istota,
Byla za swego nedznego zywota…"

Gdzie baba siala mak" zbiera wszystkie scenariusze teatralne i gry slowne dla teatru Krystyny Milobedzkiej, w tym niewystawiane dotad "Glosy". Autorka doskonale wykorzystuje tu potencjal zabawy: jej zmiennosc, a takze zapamietanie sie w grze i twórczosc uczestników. Scenariusze zachecaja do wspóludzialu: do wspólmówienia i wspólgrania ? sa zapisem mozliwosci teatralnych ukrytych w jezyku i przedmiotach.

"Poezje wybrane" Wladyslawa Broniewskiego to 340 pozycja wydana w serii "Biblioteka Poetów". Pierwszy tomik serii zawierajacej najcelniejsze utwory poetów ukazal sie czterdziesci cztery lata temu

Alchemia Milosci to niezwykle wprowadzenie do swiata mi­styki islamu. Wybór mysli ponad 70 sufickich poetów tworzacych na przestrzeni niemal tysiaca lat, poczawszy od XI w. az po wiek XX. Obszerny wstep autorów zbioru, aneksy oraz slownik terminów umieszczaja wiersze w szerszym kontekscie kulturowym, historycz­nym oraz religijnym, i w przystepny sposób tlumacza kluczowe dla sufizmu pojecia oraz symbole. Z uwagi na wyczerpujace wprowadzenie w tematyke suficka Alchemia moze posluzyc jako male kompendium wiedzy na temat arabskiego mistycyzmu oraz poezji perskiej dla tych, którzy po raz pierwszy zetkna sie z tym zagadnieniem. Przez ostatnie dwadziescia lat sufizm sukcesywnie pozyskiwal cieka­wosc swiata zachodniego, stajac sie w kolejnym po buddyzmie i kabale swego rodzaju "duchowym trendem". Nieznana dotad strona islamu zostala odkryta jako skarbnica duchowej madrosci. To ogromne lak­nienie dziel sufickich, glównie poezji, uczynilo Rumiego - jednego z poetów i mistyków perskich - najlepiej sprzedajacym sie autorem w Stanach Zjednoczonych. A tymczasem twórców jemu podobnych bylo niezliczenie wielu. Niniejszy tom moze stanowic przeslanie, ze Rumi nie byl sam. Wiele z tych wierszy, okreslanych mianem "perskich haiku", moze wywolac u czytelnika zmiane swiadomosci i wyniesc nas poza granice naszego ja.

Tymoteusz Onyszkiewicz (1973) to autor szesciu tomików wierszy. Publikuje artykuly naukowe i popularnonaukowe z zakresu teologii, teozofii i folozofii starozytnej. Koncentruje sie w nich na przenikaniu sie mysli Wschodu i Zachodu oraz na ich nieoczywistych pokrewienstwach. Natchnienie przynosza mu dlugie wedrówki poboczami polskich dróg, marsze po pustyniach Bliskiego i Dalekiego Wschodu oraz przeprawy przez himalajskie potoki.

"Almanach z wierszami 10 najlepiej rokujacych poetów, bedacych przed debiutem ksiazkowym. W edycji 2011 znalezli sie: Brewinski, Burda, Domagala-Jakuc, Fetlinska, Gluszak, Jedrek, Kaczmarek, Sinkowski, Taranek i Zabnicka.
Wyborem oraz redakcja zajeli sie Roman Honet, Joanna Mueller i Marta Podgórnik."

"Prawdziwa gratka dla milosników twórczosci ksiedza-poety Jana Twardowskiego - zbiór najbardziej znanych jego wierszy, pochodzacych z tomów: Rachunek dla doroslego, Który stwarzasz jagody, Rwane prosto z krzaka (1985), Nie przyszedlem pana nawracac, Na osiolku, Wiaro malutka oraz Sumienie ruszylo.

""Wiersze te podczas pierwszego z nimi kontaktu moga wydac sie bardzo proste, niemal przezroczyste w formie. Gdy jednak blizej im sie przyjrzec, to znajdziemy cale bogactwo gatunków, srodków stylistycznych, a nawet eksperymentów jezykowych. Spotykamy sie wiec z forma poetyckiej modlitwy, rachunkiem sumienia, duszpasterska porada lub przestroga, listem, zapisem snu czy wspomnieniem"".

Z recenzji Marka Karwali, Metafizyka codziennosci, ""Tygodnik Powszechny"" 1991, nr 5."

 

To zbiór poetyckich sentencji, powstalych w wyniku bacznych obserwacji, m.in. po podrózy po Indiach i Nepalu. Lapidaria to takze zdjecia z Indii i Nepalu ? ukazujace niecodzienne, niezwykle oblicze kraju, którego nie spotka sie na widokówkach. Autorem zdjec jest równiez Damian Aleksander.

Bardzo glebokie wiersze, pozwalajace na dotarcie do poziomów siebie zwykle nie odkrywanych, takze przed soba i zrozumienie istoty swego doswiadczania milosci. Podzielone na sekwencje: Remanenty, Smutki i niepewnosci; Pozytywne wibracje; Rózne emanacje milosci. Wyjatkowo poruszajace w Czytelniku ?struny? w sobie, aby zaczac na nich grac ?piekne melodie duszy?.

?Mlodosc nieunikniona? ? miedzy ludzmi, jak miedzy wierszami ? sa poczatki i konce. Tomik jest rejestrem czlowieka, 233-krotnym powtórzeniem jego odmian i mnogosci ? autor uzywa wyrazu ?czlowiek?, poszukujac w poezji znaczen i oczywistych zaleznosci. Samemu oceniajac (niekoniecznie na ?szóstki z usmiechem?), jest pytany, i jak echo odpowiada prawda. W wolnej chwili napelnia poidelka, zapraszajac do wspólpracy wróble zwyczajne i skalne, jaskólki brzegówki i czaple siwe oraz te wszelakie zycia, które warto poznac w oczekiwaniu na mlodosc.

Monika Milewska w dziecinstwie chciala zostac astronomem. Po to, by pisac wiersze o gwiazdach. W wieku lat dwunastu zapatrzyla sie tak mocno w gwiazde Napoleona, ze zostala historykiem. Pisze wiersze o historii. I o gwiazdach tez. Pewnego razu na wyprawionym przez Instytut Badan Literackich Balu w Soplicowie sama przemienila sie w komete z najprawdziwszym warkoczem. I tak juz zostalo. Ta ksiazka nie jest jednak o niej. Opowiada o nieskonczonym wszechswiecie, w którym spadajacy meteoryt moze przybrac ksztalt ludzkiej lzy.

"""Dwanascie wierszy w kolorze"" to sposród jedenastu dotychczasowych publikacji Krystyny Milobedzkiej w Biurze Literackim najbardziej oryginalna publikacja. W rece czytelników tym razem trafia nie ksiazka, a pudelko pelne kolorowych wierszy. Absolutna gratka zarówno dla milosnikowi poezji, jak i dla bibliofilów.

Poezja ma tutaj ksztalt, kolor, kompozycje - wszystko zaplanowane przez autorke w taki sposób, by mozna bylo nie tylko czytac, ale takze zobaczyc, wziac do reki - podziwiac. Calosc wykonana zostala w recznej introligatorni Ryszarda Bienerta, poznanskiego grafika, autora oprawy graficznej ksiazki dwie rozmowy.

Dwanascie wierszy w kolorze powstalo jakos w 2009 roku, one sa tak pomiedzy wszystkowierszami a gubionym, bo sa wlasnie do zobaczenia. Interesowal mnie w tekscie kolor, zastanawialam sie, czy `przezroczysty` to jest kolor?"" - mówi o premierowej ksiazce poetka w rozmowie z Justyna Sobolewska."

Wybór stu utworów, wybranych sposród calej twórczosci poety. Wiekszosc to nieznane dotad polskim czytelnikom wiersze, które skladaja sie na prosta opowiesc o milosci do czlowieka, do zycia i do samej poezji. Przyznawana od kilku lat nagroda poetycka im. E. Frieda jest waznym wyróznieniem w dziedzinie literatury.

Konstancin Yale jest kontynuacja poprzedniego zbioru Kieniewicza - Konstancin Jazz: L jak Lucille z 2005 r. Ten sam format, ta sama liczba stron. Poetyka równiez bez zmian. Biale zdania z zachowaniem interpunkcji. Z formalnego punktu widzenia na tom skladaja sie facecje, fiszki, ceduly i najdusy oraz jeden limeryk. Toposy sa te same co w KJ - wakacje, administracja, pop historia, biale leje i jerychonskie dziury. Zachowano tez uklad chronologiczno-rzeczowy. Czesci "Aresztowania w banku LTCB" i "Leyland Yardley Eckersley" reprezentuja glówny nurt, z ta róznica, ze do LYE trafily utwory nowsze, a do LTCB wczesniejsze. "Ksiega dzingli" jest brudna bomba, przy czym czesc materialu stanowi fiszki przyszlosci. Z kolei w rozdziale "Linearne C-side" znalazly sie wiersze przystepne, pisane frontem do Czytelnika. Reszta KY nie poddaje sie latwo glosnemu czytaniu. Konstancin Ildefons Galczynski nie jest patronem tej twórczosci.

Ksiazka zawiera rys historyczny polskich utworów poetyckich o tematyce patriotycznej, poczynajac od najdawniejszych tekstów Jana Kochanowskiego. W toku analizy Autorka dokonala charakterystyki róznych typów gatunkowych tej poezji: wierszy-pobudek, wierszy zalobnych, upamietniajacych czyny bohaterów, utworów pisanych na pozegnanie kochanków i innych, w tym takze tak zwanych piesni masowych.

Polsko-angielska edycja 120 wierszy. Najpelniejszy obraz dorobku poetyckiego Laureatki Nagrody Nobla 1996 - Wislawy Szymborskiej. Tlumaczenie Stanislawa Baranczaka i Clare Cavanagh zostalo uhonorowane doroczna nagroda za najlepszy przeklad literacki opublikowany w Stanach Zjednoczonych.

Gdybym spotkal ciebie znowu pierwszy raz,
Ale w innym sadzie, w innym lesie -
Moze by inaczej zaszumial nam las,
Wydluzony mglami na bezkresie ...

Boleslaw Lesmian (1877-1937)

Na tom Zmysl udzialu sklada sie 21 wierszy. Wiersze te pokazuja, jak Wislawa Szymborska rozumie swiat. Jak odkrywa jego sens i nasze w nim miejsce. Tworza wiec one kanon poetyckiej sztuki rozumienia swiata przez poetke . Wybór jest zaakceptowany przez autorke. Zmysl udzialu jest pierwszym tomem w serii poetyckich wyborów zatytulowanych Poeta Odkrywa swiat. Te serie scisle ukierunkowanych wyborów wierszy trzeba uznac z jednej strony za jedyna w swoim rodzaju, z drugiej wydawca chcialby zachecic czytelnika do uwaznego, wielokrotnego czytania poezji - rozmyslania nad nia.

Lesmian to postac troche tajemnicza. Jego poezja to wyjatkowe zjawisko, które potrafi przyciagac, zaskakiwac, niejako wymuszac na nas nowe emocje i przemyslenia. W tym sensie jest ponadczasowa, w swym poznawczym wymiarze imponujaca i nieprzewidywalna. Podobnie jak nieprzewidywalny jest nasz wlasny swiat, pelen przeciwienstw, lustrzanych odbic, snów tkanych na jawie i poza nia.

Wybór zawiera nie tylko erotyki, ale inne równie piekne, tajemnicze, wrecz basniowe wierszy, posród których króluje nie tylko cykl w Malinowym Chrusniaku, czy tak znany i spiewany do dzis przez Ewe Demarczyk Garbus.

Uklad wyboru jest wlasciwie scenariuszem, rodzajem opowiesci o wedrówce Poety-Aktora przez swiat, jego sensy, po prostu przez zycie.

Jest to obszerna antologia ponad 150 najpiekniejszych polskich wierszy milosnych - i o milosci - napisanych przez 55 poetów, opracowana z uwzglednieniem epok historycznych - od romantyzmu i wierszy Adama Mickiewicza do wierszy wspólczesnych. Czytelnik znajdzie w tym zbiorze wiersze najslynniejsze, które znamy z programów szkolnych, jak np. Niepewnosc czy Do M Mickiewicza, poprzez piekne wiersze spopularyzowane przez interpretacje w piesniach i piosenkach, jak np. Laura i Filon Franciszka Karpinskiego, Jednego serca Adama Asnyka czy Przeciez znasz wszystkie moje chwyty Andrzeja Bursy, po mniej znane, a warte poznania, jak np. Pozegnanie z fiolkami Waclawa Rolicza-Liedera, Milosc Marii Grossek-Koryckiej czy Mówie do Ciebie cicho Rafala Wojaczka. Sa tu wiersze sentymentalne, nastrojowe, a takze smiale erotyki.

Tomik prezentuje wierszowane utwory zwiazane z wydarzeniami drymitriad: Lament nad groben Benedykta Anserina (1607)-panegiryk zalobny, napisany w niewoli moskiewskiej po smierci o. Benedykta Gasiora(Anserinusa); Pobudka na poparcie wojny moskiewskiej (1612)-ekscytarz wojenny, napisany po zdobyciu Smolenska przez Zygmunta III Waze oraz Apollo slowianski na imie i slawe [...] Wladyslawa, polskiego i szwedzkiego królewica (1617), zachecajacy przyszlego wladce do kroczenia droga cnót wojennych ojca przed wyprawa królewicza po czapke Monomacha.

Pamietajcie matki i ojcowie,
O ogrodach nikt piekniej nie opowie
Waszym dzieciom, niz zrobicie to wy,
Wasze slowa wplota sie w ich sny.

W Czterech poematach odnalezc mozna i wplywy francuskich surrealistów, i nowojorska szkole poetów. Humor wygrywa na jawie, marzenia króluja we snie. Przede wszystkim jednak istotna jest kwestia jezyka poetyckiego. Ashbery, najwazniejszy amerykanski poeta drugiej polowy XX wieku, subtelnie nadaje ?literackosc? Wszystkiemu, co sklada sie na codzienne zycie. Jego twórczosc miala ogromny wplyw na polska poezje lat 90.

Miedzy nami nic nie bylo!
Zadnych zwierzen, wyznan zadnych,
Nic nas z soba nie laczylo
Prócz wiosennych marzen zdradnych

Wybór wierszy i esejów amerykanskiej poetki, prozaiczki i myslicielki, która po opublikowaniu kilku znakomitych tomów zlozyla deklaracje zerwania wszelkich zwiazków z poezja, skupiajac sie na badaniach nad natura znaczenia jezykowego. Twórczosc poetycka Laury (Riding) Jackson to poezja in extremis, pisana z ogromnym poczuciem odpowiedzialnosci, wynikajacym z przekonania o zasadniczym wplywie jezyka na ksztalt ludzkiej egzystencji.

Nienasyceni bogowie milosci
karmia swe dzieci cierpieniem,
po czubki glów sie plawiac w podlosci
bawia sie swoim sumieniem.
Zbieraja niewinnych kochanków lzy,
ocean tworzac juz caly,
sciskaja szpony i ostrza kly
na swiat nasz ocalaly.

Autorski wybór najcenniejszych liryków poety w ukladzie tematycznym. Wybór tych liryków, które swa prostota , uczuciem i jezykowa ekspresja potwierdzaja piekno i wage tej poezji. W swoich uczuciowych, czesto osobistych wyznaniach, jest Asnyk wyciszony, stonowany, elegancki. Utwory sa przejawem rycerskiego gestu, dobrego wychowania, równoczesnie wyznaniem wiary w Idealne Kobiece Bóstwo. W prezentacji pominieto te utwory Asnyka, które z racji swej publicystycznej wymowy stracily na aktualnosci.

Dramat Sofoklesa przelozony w sposób poetycki na wspólczesna polszczyzne przez poete i tlumacza greckiego pochodzenia - Nikosa Chadzinikolaua. Tekst sztuki poprzedzony zostal ciekawym komentarzem autora przekladu, który ma na swoim koncie m.in. tlumaczenia na jezyk polski Iliady Homera, Greka Zorby Kazantsakisa i Erotyków Safony, a na grecki - wierszy W.Szymborskiej.

0

Zamordowany w Charkowie Wladyslaw Sebyla jest dzis pamietany przede wszystkim jako ofiara sowieckiego rezimu, mniej natomiast jako intrygujacy i oryginalny twórca. Debiutowal jako poeta spoleczny, od poczatku jednak w jego twórczosci pojawialy sie elementy liryczne i metafizyczne. Wojciech Bonowicz akcent kladzie wlasnie na metafizycznym watku tej poezji:

Dramat Sofoklesa przelozony przez tlumacza i poete pochodzenia greckiego - Nikosa Chadzinikolaua, autora takze przekladu na jezyk polski Greka Zorby, Iliady i Antygony, a na grecki - wierszy Wislawy Szymborskiej.

Liryki najpiekniejsze Krzysztofa Marii Szarszewskiego to obszerny 240-stronicowy tom wierszy tego znanego mieszkajacego w Toruniu poety. Znalazly sie w nim wiersze z okresu okolo dwudziestu lat, w których Autor staral sie uchwycic milosc, tesknote, przemijanie, postrzeganie swiata pod róznymi szerokosciami geograficznymi. Idealny prezent na Walentynki

Milosc nigdy nie ustaje...
Milosc jest sloncem dla duszy...
Milosc daje wolnosc...
Milosc...

Kazdy jej pragnie, kazdy za nia teskni, kazdy chcialby tez umiec ja wyrazac.

W naszym zbiorze znajdziecie 101 najpiekniejszych sentencji, strof i aforyzmów o milosci. Ich autorzy to ludzie róznych epok, poeci i mysliciele, swieci i blogoslawieni, a nawet sam Pan Bóg.
Wspanialy upominek dla kazdego, kto kocha i jest kochany.